Czas pracy kierowców jest problematyką bardzo złożoną ze względu na wielość przepisów dotyczących tego zagadnienia, które wynikają z aktów prawnych zarówno polskich, jak i międzynarodowych. Część zagadnień jest uregulowana w sposób jednolity w całej Unii Europejskiej, gdyż wynika ona z unijnych rozporządzeń, które są stosowane bezpośrednio w każdym z państw członkowskim. Dotyczy to przede wszystkim dostępu do zawodu przewoźnika, czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków w dużych przewozach oraz zasad użytkowania tachografów. Część wynika z kolei z przepisów krajowych, które stanowią skutek nie zawsze idealnej implementacji przepisów dyrektyw wspólnotowych. Celem publikacji „Czas pracy kierowców” jest zebranie całości problematyki czasu pracy kierowców w jednej książce, uwzględniające jednocześnie różnice w organizacji przewozów i czasu pracy w zależności od obszaru, na jakim są wykonywane przewozy, rodzaju wykorzystywanych pojazdów oraz formy zatrudnienia kierowcy.

Książka jest praktycznym podręcznikiem skierowanym do osób zatrudnionych w działach logistyki, transportu, czy kadr i płac firm transportowych oraz do osób prowadzących własne firmy transportowe. Zawiera ona liczne przykłady i wzory dokumentów, jakie powinny być stosowane w związku z zatrudnianiem kierowców. Jej uzupełnieniem jest płyta CD, na której zamieszczono stanowiska urzędowe oraz wszystkie przepisy wykorzystywane w treści publikacji. Najważniejsze z nich są również zamieszczone na końcu książki.

Wprowadzenie

1         ­  Zasady prowadzenia działalności transportowej i podstawowe definicje 

1.1   Zasady prowadzenia działalności transportowej

1.2   Podstawowe definicje

2         Przepisy dotyczące czasu pracy kierowców

2.1    Czas prowadzenia pojazdu

2.2   Kierowca – pracownik

2.3   Rejestracja czasu pracy kierowcy

2.4   Kontrola czasu pracy kierowców

3         Wymagania dla kierowców w przewozach drogowych

3.1   Definicje

3.2   Kryterium wieku

3.3   Wymagania szczególne dla kierowców

3.4   Kwalifikacja wstępna i szkolenia okresowe

3.5   Badania kierowców

3.6   Wpisywanie danych do prawa jazdy

4         Czas pracy kierowcy w przewozach na terenie Unii Europejskiej

4.1    Zakres zastosowania rozporządzenia WE nr 561/2006

4.2   Czas jazdy i przerwy

4.3   Odpoczynki – dobowy i tygodniowy

5         Przewozy poza obszarem Unii Europejskiej

5.1   Wyłączenia stosowania Umowy AETR

5.2   Okresy prowadzenia i przerwy w prowadzeniu

5.3   Odpoczynek dzienny i jego rodzaje

5.4   Odpoczynek w załodze

5.5   Odpoczynek tygodniowy

5.6   Odstąpienie od stosowania przepisów Umowy AETR

6         Przewozy regularne

6.1   Zasady wykonywania przewozów regularnych

6.2   Czas prowadzenia pojazdu, przerwy i odpoczynki

6.3   Przerwy i odpoczynki w przewozach regularnych, na trasach powyżej 50 km

6.4   Przewozy mieszane

7         Kierowca – pracownik

7.1   Czas pracy kierowcy

7.2   Czas dyżuru kierowcy

7.3   Systemy czasu pracy kierowców

7.3.1          Podstawowy czas pracy

7.3.2          Równoważny czas pracy

7.3.3          Przerywany czas pracy

7.3.4          Zadaniowy czas pracy

7.3.5          Mieszany czas pracy

8         Praca kierowców w godzinach nadliczbowych

8.1   Przekroczenie norm czasu pracy

8.2   Dopuszczalność pracy w godzinach nadliczbowych

8.3   Wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych

8.4   Czas wolny za godziny nadliczbowe

8.5   Praca w dni wolne od pracy z tytułu pięciodniowego tygodnia pracy

8.6   Praca w niedziele i święta

8.7   Praca w nocy

9         Podróże służbowe kierowców

9.1   Pojęcie podróży służbowej

9.2   Miejsce pracy kierowcy

9.3   Należności z tytułu krajowych podróży służbowych

9.4   Należności z tytułu zagranicznych podróży służbowych

10     Dokumentacja czasu pracy kierowców

10.1           Informacja o przepisach dotyczących czasu pracy kierowców

10.2           Informacja o dodatkowym zatrudnieniu

10.3           Lista obecności dla kierowcy

10.4           Ewidencja czasu pracy kierowcy

10.5           Zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu

10.6           Specyficzna dokumentacja przy przewozach regularnych do 50 km

10.7           Załącznik

11     Używanie tachografów i wykresówek

11.1           Obowiązek instalowania tachografu

11.2           Zasady użytkowania tachografów analogowych

11.3           Obowiązki pracodawcy

11.4           Obowiązki kierowcy

11.5           Nieprawidłowe użytkowanie tachografu

12     System tachografów cyfrowych

12.1           Obowiązek instalowania tachografów cyfrowych

12.2           Karty elektroniczne (chipowe)

12.3           Obsługa tachografu cyfrowego

12.4           Działalność warsztatów instalujących tachografy cyfrowe

12.5           Odpowiedzialność kierowcy i przewoźnika

13     Zasady kontroli przedsiębiorców

13.1           Zasady ogólne kontroli

13.2           Rozpoczęcie kontroli

13.3           Sposób przeprowadzenia kontroli

13.4           Książka kontroli

13.5           Ograniczenia kontroli

13.6           Sprzeciw wobec podjęcia kontroli

14     Kontrola przestrzegania przepisów o czasie pracy kierowców przez ITD i inne organy

14.1           Organy uprawnione i zakres kontroli

14.2           Zasady działania i prowadzenia kontroli przez ITD.

14.3           Zasady przeprowadzania kontroli przewozów drogowych przez inne podmioty

14.4           Zasady kontroli i odpowiedzialności, wynikające z rozporządzenia WE nr 561/2006

14.5           Europejskie zasady dotyczące liczby i zakresu kontroli

14.6           Kary pieniężne nakładane na przewoźników drogowych

14.7           Odpowiedzialność kierowcy

14.8           Odpowiedzialność zarządzającego transportem

15     Kontrola czasu pracy kierowców przez Państwową Inspekcję Pracy

15.1           Miejsce i podstawa prawna prowadzenia kontroli

15.2           Przebieg kontroli

15.3           Zakres kontroli

15.4           Kary pieniężne nakładane przez inspektorów pracy

15.5           Nowe porozumienie o współpracy z ITD.

16     Ważne adresy

16.1           Wojewódzkie inspektoraty transportu drogowego

16.2           Okręgowe inspektoraty pracy, ich oddziały i biura terenowe

17     Akty prawne