Od 16.10.2010 r. obowiązuje nowa ustawa o sporcie, która uchyla ustawę o kulturze fizycznej oraz ustawę o sporcie kwalifikowanym.

 W związku z wejściem w życiem tej ustawy z dniem 16.10.2010 r. utraciły moc m.in.:

• uchwały o warunkach i trybie udzielania dotacji na rozwój sportu kwalifikowanego, 
• uchwały o zasadach udzielania stypendiów sportowych z budżetu JST
• uchwały regulujące warunki i tryb udzielania nagród z budżetu JST i wyróżnień dla zawodników, trenerów i działaczy,
• akty organu wykonawczego JST podjęte na podstawie art. 18a ustawy o kulturze fizycznej  – dotyczące zasad funkcjonowania i powołania rady sportu.

W związku z czym trzeba wydać nowe uchwały oparte na nowych przepisach.

Paweł Jaśkiewicz

Członek Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej oraz Członek Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy RIO w Łodzi. Członek Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych. Aktywny wykładowca w zakresie szeroko pojętych finansów publicznych. Autor wielu publikacji dotyczących działalności pożytku publicznego, zamówień publicznych oraz dyscypliny finansów publicznych.

Anna Olejniczak

wieloletnia redaktor naczelna pisma „Skarbnik i Finanse publiczne”. Autorka wielu publikacji o tematyce finansów publicznych m.in. w zakresie systemu zamówień publicznych, kontroli zarządczej i zarządzania ryzykiem w sektorze publicznym. Obecnie prezes zarządu spółki świadczącej usługi doradczo-szkoleniowe oraz programistyczne.

od 12.3.2010 r. obowiązują zmiany w ustawie o pożytku publicznym i wolontariacie.  Najważniejsze zmiany to:

• poszerzenie katalogu podmiotów, które nie będąc organizacją pozarządową, mogą jednak prowadzić działalność pożytku publicznego (o spółdzielnie socjalne, spółki akcyjne i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz kluby sportowym będącym spółkami)
• zmiana katalogu zadań publicznych; dodano np.:

o       działalność na rzecz integracji i reintegracji zawodowej i społecznej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym;

o       upowszechnianie tradycji narodowej (dotychczas tylko jej podtrzymywanie);

o       działalność na rzecz mniejszości etnicznych i języka regionalnego (dotychczas tylko na rzecz mniejszości narodowych);

o       działalność na rzecz osób w wieku emerytalnym;

o       działalność wspomagającą rozwój techniki, wynalazczości i innowacyjności oraz rozpowszechnianie i wdrażanie nowych rozwiązań technicznych w praktyce gospodarczej;

o       pomoc Polonii i Polakom za granicą;

• nakazano organizacjom pozarządowym (i innym podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3 ustawy o pożytku tj. kościelne osoby prawne i kościelne jednostki organizacyjne) określenie w swoim statucie lub innym akcie wewnętrznym zakresu prowadzonej działalności nieodpłatnej lub odpłatnej pożytku publicznego.
• fundamentalne zmiany w procesie wspierania czy zlecania realizacji zadań publicznych; umożliwiono składanie ofert wspólnych (odzwierciedlenie w ramowych wzorach powiązanych dokumentów)
• istotna zmiana w zakresie warunków nabywania statusu organizacji pożytku publicznego (wiąże się on z wieloma korzyściami i przywilejami, jak choćby możliwość otrzymania 1% PIT czy zwolnień podatkowych, dlatego też ustawodawca postanowił ukrócić możliwości zbyt „łatwego” osiągania statusu organizacji pożytku publicznego, doprecyzowując jednocześnie przesłanki, jakie trzeba spełnić by móc się o niego ubiegać)
• organizacja pozarządowa (oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 4) mogą uzyskać status organizacji pożytku publicznego, pod warunkiem że prowadzą taką działalność nieprzerwanie co najmniej 2 lata
• zmodyfikowano przepisy regulujące publikację sprawozdań merytorycznych i finansowych; tj. obecnie muszą one:

a)        zostać podane do publicznej wiadomości w sposób umożliwiający zapoznanie się z tymi sprawozdaniami przez zainteresowane podmioty

b)        zamieszczone na stronie internetowej organizacji

c)        w terminie 15 dni od zatwierdzenia sprawozdania rocznego  przekazane wspomnianych ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego. 

W książce przedstawiamy m.in.:

• kompleksowy przegląd zmian i ich praktyczne konsekwencje w obszarze pożytku zarówno dla strony pozarządowej, jak i publicznej
• najczęściej popełniane błędów przy zlecaniu i realizacji zadań
• sposoby na owocną współpracę organów administracji publicznej i trzeciego sektora
• porównanie obecnej regulacji do stanu przed nowelizacją, co pozwoli zrozumieć podstawową filozofię zmian
• planowane zmiany w aktach wykonawczych do ustawy
• korzyści ze stosowania alternatywnych sposobów zlecania zadań, np. na podstawie ustawy o zamówieniach publicznych.

Książka pozwoli odpowiedzieć na pytania dotyczące codziennego zastosowania ustawy o pożytku m.in.:

• jak organ jednostki samorządu powinien współpracować z  organizacją pozarządową
•  jak tworzyć profesjonalną i wiarygodną organizację pożytku
•  jak wyglądają zmienione tryby i zasady udzielania dotacji
• jak jednostki samorządu mogą wspierać sport na podstawie nowej ustawy o sporcie
• jak przekazać 1% podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego
• jak zleceniobiorcy powinni ewidencjonować poniesione wydatki  i prowadzić sprawozdawczość (po stronie JST nie stwierdzono nieprawidłowości w tym zakresie)
• jak zarządzać w praktyce obszarami ryzyka takimi jakimi (czyli co robić w sytuacji gdy):

a) wspólnik okazuje się nierzetelny

b) brak środków na realizację zadania

c) nie ma możliwości unieważnienia „niechcianego“ postępowania itd.

Książka jest przeznaczona dla osób działających w obszarze pożytku publicznego po stronie:

• administracji publicznej (jednostki samorządu terytorialnego) a także
• organizacji pozarządowych (non profit), tj. fundacje, stowarzyszenia,
• klubów sportowych.

Wprowadzenie. 4

1.     Alternatywne sposoby realizacji zadań publicznych na tle procedur określonych ustawą o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. 5

1.1.    Ustawa prawo zamówień publicznych. 7

1.2.    Ustawa o koncesji na roboty budowlane i usługi 12

1.3.    Ustawa o partnerstwie publiczno – prywatnym. 15

1.4.    Ustawa o funduszu sołeckim.. 16

1.5.    Zlecanie zadań na podstawie ustawy o finansach publicznych. 17

2.     Stan przed nowelizacją. 22

2.1.     Kształtowanie się relacji pomiędzy zlecającym zadanie a organizacjami pozarządowymi 23

2.2.     Kalkulowanie kwot niezbędnych do realizacji zadania. 26

2.3.     Procedury konkursowe. 27

2.4.     Prowadzenie działalności gospodarczej przez organizacje pozarządowe i podmioty, o których mówi art. 3 ust. 3 ustawy o pożytku. 28

2.5.     Umowa dotacji 29

2.6.     Dolny próg wartościowy, poniżej którego nie trzeba stosować ustawy o pożytku. 30

2.6.     Opracowywanie programów współpracy. Komisje konkursowe. 31

3.     Najczęściej popełniane błędy podczas zlecania zadań na podstawie ustawy o pożytku. 31

3.1.     Niezapewnienie równych i konkurencyjnych warunków składania i rozpatrywania ofert. 32

3.2.     Zawieranie umów o treści nie gwarantującej możliwości właściwego rozliczenia zlecanych zadań  34

3.3.     Niewystarczająca i nierzetelna kontrola wykonania zadania przez beneficjentów dotacji. 35

3.4.     Niewłaściwe wykonywanie zadań zleconych. 36

3.5.     Ewidencjonowanie poniesionych wydatków i prowadzenie sprawozdawczości 37

4.     Planowane na etapie prac parlamentarnych kierunki zmian ustawy o pożytku. 38

4.1.     Proponowane zmiany dotyczące zakresu podmiotowego stosowania ustawy. 39

4.2.     Zmiany proponowane w odniesieniu do zakresu przedmiotowego ustawy. 40

4.3.     Proponowane zmiany w zakresie obowiązujących zasad współpracy organów administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi. 40

4.4.     Planowane zmiany w zakresie kształtu procedur obowiązujących w trakcie przygotowania i prowadzenia otwartego konkursu ofert. 41

4.5.     Planowane zmiany w zakresie innych trybów zlecania czy powierzania zadań niż przeprowadzenie otwartego konkursu ofert. 42

4.6.     Planowane zmiany w zakresie form współpracy –partnerstwo publiczno-spoleczne. 43

4.7.     Planowane zmiany w zakresie form współpracy –inicjatywa lokalna. 44

5.     Najistotniejsze zmiany wprowadzone nowelizacją z dnia 22 stycznia 2010. 45

5.1.     Organizacje pozarządowe i podmioty zrównane z nimi. 46

5.2.     Sfera zadań publicznych. 47

5.3.     Działalność pożytku publicznego. 49

5.3.1.     Działalność pożytku publicznego a działalność gospodarcza. 49

5.3.2.     Działalność odpłatna i nieodpłatna. 51

5.4.     status organizacji pożytku publicznego. 51

5.4.1.     Warunki uzyskania statusu organizacji pozarządowej 52

5.4.2.     profesjonalizm  organizacji pożytku publicznego. 53

5.5.    Sprawozdania i jawność. 54

5.6.    Udział w PIT. 55

5.7.    Nadzór i kontrola. 57

5.8.     Współpraca z organizacjami pozarządowymi 60

5.8.1.     Formy współpracy. 60

5.8.2.     Programy współpracy. 61

5.9.     Tryby i zasady udzielania dotacji 62

5.9.1.     Otwarty konkurs ofert 62

5.9.2.     Pominięcie trybu otwartego konkursu ofert 68

5.9.3.     Tryb uproszczony. 71

5.9.4.     Pozostałe tryby. 72

5.10.      Inicjatywa lokalna. 73

5.11.      Rady Działalności Pożytku Publicznego. 74

5.11.1.       Rada Działalności Pożytku Publicznego. 74

5.11.2.       Wojewódzkie, Powiatowe oraz Gminne Rady Działalności Pożytku Publicznego. 75

6.     Zmiany w aktach wykonawczych. 78

6.1.     Rozporządzenie w sprawie wzoru oferty realizacji zadania publicznego, ramowego wzoru umowy o wykonanie zadania publicznego i wzoru sprawozdania z wykonania tego zadania. 79

6.1.1.     Wzór oferty. 80

6.1.2.     Wzór umowy. 83

6.1.3.     Wzór sprawozdania. 86

6.2.     Pozostałe akty wykonawcze. 86

6.2.1.     Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie sprawozdania merytorycznego z działalności organizacji pożytku publicznego. 87

6.2.2.     Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie przeprowadzania kontroli organizacji pożytku publicznego. 87

6.2.3.     Rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w sprawie trybu postępowania związanego z nieodpłatnym informowaniem w programach publicznej radiofonii i telewizji o prowadzonej przez organizacje pożytku nieodpłatnej działalności pożytku publicznego. 88

7.     Zmiany w powiązanych ustawach. 89

8.     Zmiany wprowadzone nową ustawą o finansach publicznych a współpraca z  organizacjami pozarządowymi 95

8.1.     Zmiany ustawy o finansach publicznych wprowadzone nowelizacją ustawy o pożytku. 95

8.2.     Kontrola zarządcza. 95

8.3.     Zarządzanie ryzykiem.. 98

8.4.     Wieloletnia prognoza finansowa. 105

9.     Zmiany wprowadzone w systemie zamówień publicznych i ich wpływ na obszar pożytku publicznego  107

10.      Ustawa o sporcie a pożytek publiczny. 112

10.1.      Definicje kluczowych pojęć. 113

10.1.1.       Sport 113

10.1.2.       Kluby sportowe. 114

10.2.      Stypendia dla zawodników wypłacane przez kluby sportowe. 115

10.3.      Związki sportowe. Polskie związki sportowe. 115

10.4.      Nadzór nad działalnością polskich związków sportowych. 115

10.5.      Wspieranie sportu przez j. s. t. 116

11.      Konsekwencje projektowanych zmian w ustawie o odpowiedzialności z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych dla organów jednostek samorządu terytorialnego i podmiotów trzeciego sektora w zakresie prowadzenia współpracy i zlecania zadań. 120

11.1.      Zakres osób objętych odpowiedzialnością. 121

11.2.      Katalog działań uznawanych za czyny naruszające dyscyplinę finansów publicznych. 124

11.3.      Zasady odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. 127

11.4.      Modyfikacja systemu kar 129